<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<itemContainer xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="http://www.radwan.org.pl/items/browse?output=omeka-xml&amp;page=43" accessDate="2026-11-22T12:44:15+01:00">
  <miscellaneousContainer>
    <pagination>
      <pageNumber>43</pageNumber>
      <perPage>10</perPage>
      <totalResults>812</totalResults>
    </pagination>
  </miscellaneousContainer>
  <item itemId="408" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2215" order="1">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/653ef8c4a86df2d6c8434246c0c7a79a.jpg</src>
        <authentication>6dcc81ad59b81a199ac822ba3aa71cc2</authentication>
      </file>
      <file fileId="2224" order="2">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/88353c6569cd0233556423bb84fb9dd5.jpg</src>
        <authentication>3578590e5039cef2a2dd94d7f9c9f187</authentication>
      </file>
      <file fileId="2227" order="3">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/a890fec17d7d08b00404ebc73f3faf4b.jpg</src>
        <authentication>a392f1436d2cb15702af76aebd4d60f1</authentication>
      </file>
      <file fileId="2214" order="4">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/8c25cdff906e0516a9c5cc484023da38.jpg</src>
        <authentication>beb1ff0333f7c4bba3f0c085bd3ab401</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="1">
            <name>Dublin Core</name>
            <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
            <elementContainer>
              <element elementId="50">
                <name>Title</name>
                <description>Nazwa zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3835">
                    <text>Dworek  Tarchalskich w Furmanowie Niekłaniu  ok. 1870  </text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
              <element elementId="41">
                <name>Description</name>
                <description>Opis zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3836">
                    <text>Dworek  Tarchalskich w Furmanowie Niekłaniu  ok. 1870  z archiwum Jacka Nestora</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
      <file fileId="2216" order="5">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/4512e241e5f8ba2b5d294dee5e893f63.jpg</src>
        <authentication>6b85667a4c2d60ee9ed080c0099d6e7b</authentication>
      </file>
      <file fileId="2217" order="6">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/8aca72bd28f9451a110299509eec263d.png</src>
        <authentication>e401782970fd18639da07d0c85de7499</authentication>
      </file>
      <file fileId="2218" order="7">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/cb093b58cc641d7649b1e99b3fe3ddb9.jpg</src>
        <authentication>341cb3afac7886e3828367096cc36771</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="1">
            <name>Dublin Core</name>
            <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
            <elementContainer>
              <element elementId="50">
                <name>Title</name>
                <description>Nazwa zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3831">
                    <text>Akt ślubu Antoniego Tarchalskiego i Karoliny z Radwanów Niekłań Wielki 1858&#13;
&#13;
&#13;
</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
              <element elementId="41">
                <name>Description</name>
                <description>Opis zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3832">
                    <text>Akt ślubu zawartego 22 V 1858 w Niekłaniu Wielkim między Antonim Tarchalskim zawiadowcą we wsi Kuźnicy lat czterdzieści trzy, synem Szymona i Maryanny z Łukasiewiczów a Karoliną Radwan, córką żyjących Józefa i Julianny z Paulerów, lat dwadzieścia mającej&#13;
</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
              <element elementId="39">
                <name>Creator</name>
                <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3833">
                    <text>Maciej Kacperski</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
              <element elementId="48">
                <name>Source</name>
                <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3834">
                    <text>Akta Parafii Niekłań Wielki&#13;
&#13;
</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
      <file fileId="2219" order="8">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/f60e0c9b3af8ce55ccc97fe7145291e9.jpg</src>
        <authentication>f14e410dbe501995fd398f8c58b280c2</authentication>
      </file>
      <file fileId="2330" order="9">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/16a2b80f0bca72f4444542978d3ce62e.pdf</src>
        <authentication>26dbdac932fca58b5b0a9bee5b8e44e6</authentication>
      </file>
      <file fileId="2223" order="10">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/674179b9e206b001ede48c947c28ee36.jpg</src>
        <authentication>60c37609fd71db8596f9a5eba2b75ab2</authentication>
      </file>
      <file fileId="2220" order="11">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/35f5b46b8572a9b855be63d5edda5d5b.jpg</src>
        <authentication>f8b82227aff1d61486eda71a45fc861d</authentication>
      </file>
      <file fileId="2221" order="12">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/f78de9dc2ade1a341cde54ba25163e1e.JPG</src>
        <authentication>4cd2995a151c23faf9ed072c1f392732</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="27">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="988">
                  <text>Rodzina Mieczysława Radwana. Radwanowie spokrewnieni</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="49">
              <name>Subject</name>
              <description>Tematyka opisywanego zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="989">
                  <text>Noty biograficzne spokrewnionych z Mieczysławem Radwanem  Radwanów, wyróżniających się swoją działalnością zawodową i społeczną takich jak: Wiktor Radwan, Józef Radwan, Władysław Radwan, Mieczysław Radwan ( Mieczysław Wiktor Radwan ), Helena Radwanowa, Antoni Radwan &#13;
</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="990">
                  <text>019</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3827">
                <text>Karolina Radwan Tarchalska ( Karolina Tarchalska ) siostra Bronisława Radwana, ciotka Mieczysława Radwana</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3828">
                <text> Karolina z Radwanów Tarchalska  poślubiła Antoniego Tarchalskiego h.Zagłoba, zawiadowcę wielkiego pieca we wsi Kuźnica  i Furmanowie - Niekłaniu. Była córką Józefa Radwna h. własnego - zawiadowcy hut  i Julianny Pauler (Pauller), córki dzierżawcy Pogłodowa - przyległości Mniowa, Franciszka Paulera i Franciszki Skalskiej. &#13;
Karolina  Józefa z  Radwanów Tarchalska urodziła się w 1838 w Furmanowie par. Niekłań Wielki, gdzie jej ojciec  był notowany jako   zawiadowca fabryk kuźniczych  w latach ok 1841- 1857, których właścicielem był Ludwik Plater. Zmarła w 1875 też w Furmanowie. Jej mąż Antoni Tarchalski urodził się w 1815 roku  a  zmarł w 1878 w Furmanowie, był o 23 lata starszy od swej żony. Stanowisko zawiadowcy wielkiego pieca w Furmanowie - Niekłaniu  objął  przed śmiercią swojego teścia,  Józefa Jakuba Radwana.  Furmanów był wtedy własnością Stefanii Małachowskiej ( do 1857) i jej syna Ludwika Kazimierza Platera, który po pożarze w roku 1876 odbudował i unowocześnił zakład. Produkcja surówki była większa niż Huty Bankowej.&#13;
Antoni i Karolina mieli dzieci : Antoni, Matylda, Władysław Marcjan, Anastasja Julianna, Julian Marcel, Jadwiga Łucja, Ludwik Jan, Franciszek i Helena. Antoni i Franciszek zmarli po urodzeniu, a Karolina Tarchalska zmarła w 1875 roku po urodzeniu ostatniej córki Heleny. &#13;
Antoni Tarchalski zmarł w 1878 roku, a po nim w Furmanowie został Władysław Tarchalski ożeniony  Marią Krychowską, a po jej śmierci ok. 1896,  z Walerią Lewańską. &#13;
Syn Antoniego Tarchalskiego i Karoliny, Julian ( Marceli Julian ) Tarchalski  był farmaceutą i ożenił się z Michaliną ( Aleksandrą Michaliną ) z Majewskich. Mieszkali w Gidlach, gdzie prowadzili aptekę, następnie przenieśli się do Warszawy. Mieli 4 synów - Mieczysława , Bolesława, Janusza i Leszka.&#13;
 Bolesław miał  dzieci Ewe i Macieja. Ewa zmarła w 2018 roku.&#13;
Mieczysław miał  córkę Marię. Był leśnikiem oraz znanym w kieleckim dowódcą oddziału AK- Mjr Mieczysław Tarchalski „Marcin”, dowódca I Batalionu 74. Pułku AK. Po II Wojnie wywieziony na wschód , po powrocie i wyjściu z wiezienia mieszkał w Szczecinie. Zmarł w 1981 roku. Córka Maria zmarła w 2008 roku.&#13;
Janusz , zmarł w 1951 roku, miał syna Andrzeja.&#13;
Leszek najmłodszy , jego żona Hanna była w swoim czasie dyrektorem Zjednoczenia Polfa. Mieli córkę Bożenę .&#13;
&#13;
Z korespondencji z p. Lechosławem Wąsikiem na temat rodziny Tarchalskich : " W "moim" Stefankowie od ok. 1820 r. pracował jako pisarz kuźniczy, zawiadowca węglarstwa , fryszerek chlewiskich Szymon Tarchalski ojciec Antoniego. Sam Antoni także pracował w gminie Chlewiska od 1844? do 1851?, jako zawiadowca m.in. fryszerki w Koszorowie. Był także ojcem chrzestnym Władysława Radwana. W załączniku przesyłam wypis sporządzony przez ks. Gałązkę dotyczący Tarchalskich z Chlewisk." &#13;
</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3829">
                <text>Jacek Nestor, wnuk Bolesława Tarchalskiego syn Ewy z Tarchalskich Nestor,  Lechosław Wąsik, Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3830">
                <text>1838</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="407" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2210">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/e4312488155bcfa1840060d419c5e0df.jpg</src>
        <authentication>372a82989cb59ac55eb2febf425917cf</authentication>
      </file>
      <file fileId="2211">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/2861db0fc15e0207cc6341cfa62fa7b0.jpg</src>
        <authentication>e94c1ca78b184b1875c1319ec960be8a</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="10">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="22">
                  <text>Mieczysław Radwan. O Mieczysławie Radwanie, publikacje, opracowania</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="108">
                  <text>011</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3823">
                <text>Wielkie Święto starożytnego hutnictwa – Dymarki Świętokrzyskie po raz 50-ty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3824">
                <text> Wielkie Święto starożytnego hutnictwa – Dymarki Świętokrzyskie po raz 50-ty&#13;
( tekst Marka Przychodniego  - niezupełnie zgodny z prawdą historyczną. odsyłam do: Dymarki świętokrzyskie. CHRONOLOGIA BADAŃ STAROŻYTNEGO ŚWIĘTOKRZYSKIEGO ZAGŁĘBIA HUTNICZEGO&#13;
według publikacji i danych źródłowych od początku XIX do lat 70. XX w.)&#13;
&#13;
Kiedy w połowie XX wieku rozpoczęto intensywne badania naukowe nad pozostałościami starożytnych warsztatów produkcyjnych w Górach Świętokrzyskich, nikt chyba nie przewidywał, że prace te staną się pretekstem do organizacji imprezy masowej. Nikt też raczej nie mógł przewidzieć, że impreza nazwana niegdyś Dymarkami Świętokrzyskimi będzie przedsięwzięciem organizowanym nieprzerwanie przez 50 lat, a łączna liczba uczestników wszystkich edycji przekroczy milion osób. Tegoroczne dymarki odbędą się w dniach 12-15 sierpnia na terenie Centrum Kulturowo-Archeologicznego w Nowej Słupi.&#13;
Dymarki odbywają się w miejscu szczególnym – w Nowej Słupi, w powiecie kieleckim. Jest to miejscowość położona na północno-wschodnim stoku masywu Łysej Góry, stanowiącym południowo-wschodni kraniec najwyższego pasma Gór Świętokrzyskich – Łysogór. Czas lokacji tej miejscowości jest bliżej nieznany, a powstanie wiąże się zapewne z położoną nieopodal Starą Słupią, wzmiankowaną jako wieś klasztoru łysogórskiego w 1269 r. W 1351 r. miasto Nowa Słupia wymieniane jest w dokumencie Kazimierza Wielkiego jako posiadłość klasztoru na Łysej Górze. Obecnie Nowa Słupia jest jednym z głównych centrów turystycznych w Górach Świętokrzyskich. Na uwagę zasługują znajdujące się tu zabytki sakralne, m.in. kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca z drugiej połowy XVII w. i tzw. “Opatówka” – obiekt mieszczący niegdyś szpital i kościół św. Michała, a następnie szkołę.&#13;
&#13;
Przyczyną zainteresowania archeologów i metalurgów terenami, znajdującymi się głównie na północny-wschód od Łysogór, były bardzo liczne ślady działalności ludzi zamieszkujących ten obszar w okresie rzymskim, czyli około dwóch tysięcy lat temu. Już Stanisław Staszic w XIX w. zwracał uwagę na bardzo często spotykane w tym rejonie bryły żużla, które wiązał z dawną działalnością hutniczą. Z podobnym zainteresowaniem żużel dymarski spotkał się ze strony Jana Samsonowicza na początku wieku XX. Jednak niewątpliwie pierwszymi, którzy mieli możliwość poznać świadectwa antycznej metalurgii na łysogórskich polach byli rolnicy, którym żużel dymarski mocno utrudniał uprawę roli. „Żużle pogańskie” były w okresie międzywojennym masowo usuwane z pól i sprzedawane do hut, stanowiąc dodatek do wsadu w wielkich piecach. Nie usunięto jednak żużla całkowicie, skoro w roku 1955 Mieczysław Radwan i Kazimierz Bielenin, rozpoczynając regularne badania nad starożytnym hutnictwem w Górach Świętokrzyskich, odnotowali znaczące koncentracje materiału, który był odpadem produkcyjnym starożytnego procesu dymarskiego. Dzięki wspomnianym badaniom okazało się, że w pierwszych wiekach naszej ery dawni mieszkańcy tych ziem eksploatowali lokalne złoża rud i budując piece dymarskie wytwarzali w nich żelazo. Można by uznać, że nie ma w tym nic nadzwyczajnego, gdyż umiejętność taką w owym czasie posiadło szereg grup ludzkich, a na terenie Imperium Rzymskiego funkcjonowały wówczas duże okręgi wytwarzające żelazo. Pierwszych badaczy hutnictwa świętokrzyskiego uderzyło jednak to, że ślady prowadzonej tu produkcji żelaza występują na obszarze o bardzo dużej powierzchni – 1000 km2. Zatem było to największe centrum wytwórcze tego typu w Europie, poza terenem Cesarstwa Rzymskiego. Odkryto również świadectwa prowadzenia działalności produkcyjnej w sposób zorganizowany, co pozwala przypuszczać, że, przynajmniej po części, wytwarzanie żelaza mogło być kontrolowane przez lokalny ośrodek władzy.&#13;
&#13;
Nie odnajdziemy jednak informacji o nim w przekazach historycznych, które pisane były przez przedstawicieli rzymskiej cywilizacji. Autorzy tych przekazów wspominają jedynie o konfederacji ludu Lugiów, a później o plemionach wandalskich, które miały zasiedlać w owym czasie południową i centralną część ziem polskich. Ludność ta, której kultura została przez archeologów nazwana przeworską, pozostawiła też na terenie regionu świętokrzyskiego inne świadectwa. Są to głównie pozostałości osad i cmentarzysk. Znajdowane na nich zabytki poświadczają rozwój różnych rzemiosł i rolnictwa, które wraz z hodowlą zwierząt było podstawą gospodarki. Przedmioty importowane z terenu prowincji rzymskich wskazują natomiast na rozwój handlu, w którym pewne znaczenie miała dalekosiężna wymiana towarów.&#13;
&#13;
Odkrycie świętokrzyskiego centrum hutniczego dało asumpt do powstania hipotez o handlu wytworzonym tu żelazem z Rzymianami. Obecnie uznaje się takie twierdzenia za mało wiarygodne, ze względu na istnienie wspomnianych wcześniej okręgów produkcyjnych w granicach cesarstwa. Można natomiast przypuszczać, że tak intensywna produkcja służyła bardziej zaopatrywaniu w żelazo plemion sąsiadujących z centrum świętokrzyskim, niż zaspokajaniu jedynie własnych potrzeb w tym zakresie. Przekazy historyczne o konfliktach plemion barbarzyńskich z imperium mogą też skłaniać do wniosków o kierowaniu metalu z Gór Świętokrzyskich nawet dalej – do odbiorców zamieszkujących pogranicze rzymskich prowincji. Odbiorcy ci podejmowali wyprawy na tereny cesarstwa, które stawały się przyczyną zwiększonego popytu na materiał służący do produkcji broni.&#13;
&#13;
Istnieje znaczna trudność w precyzyjnym obliczeniu ilości wytworzonego w Górach Świętokrzyskich żelaza. Wynika to m.in. ze zróżnicowania śladów produkcji, obejmujących relikty niejednakowych rozmiarów pieców, które pracowały w ramach niejednorodnych pod względem wielkości warsztatów, nazwanych piecowiskami. Co ciekawe, piecowiska mogły grupować od kilkunastu do kilkuset pieców dymarskich. Największe z dotychczas przebadanych piecowisk zostało odkryte w Świętomarzy, w gminie Pawłów, w powiecie starachowickim. Odsłonięto tam ślady aż 231 „wytopów”. Bardzo nieprecyzyjny szacunek ilości żelaza uzyskanego w całym okręgu to ok. 8000 ton, które zostały wyprodukowane zapewne w ciągu ok. 300-400 lat. W tym czasie istniały zapewne okresy większej intensywności produkcji, być może związane ze zwiększeniem zewnętrznego zapotrzebowania na żelazo.&#13;
&#13;
Przyczyną zainteresowania archeologów i metalurgów terenami, znajdującymi się głównie na północny-wschód od Łysogór, były bardzo liczne ślady działalności ludzi zamieszkujących ten obszar w okresie rzymskim, czyli około dwóch tysięcy lat temu. Już Stanisław Staszic w XIX w. zwracał uwagę na bardzo często spotykane w tym rejonie bryły żużla, które wiązał z dawną działalnością hutniczą. Z podobnym zainteresowaniem żużel dymarski spotkał się ze strony Jana Samsonowicza na początku wieku XX. Jednak niewątpliwie pierwszymi, którzy mieli możliwość poznać świadectwa antycznej metalurgii na łysogórskich polach byli rolnicy, którym żużel dymarski mocno utrudniał uprawę roli. „Żużle pogańskie” były w okresie międzywojennym masowo usuwane z pól i sprzedawane do hut, stanowiąc dodatek do wsadu w wielkich piecach. Nie usunięto jednak żużla całkowicie, skoro w roku 1955 Mieczysław Radwan i Kazimierz Bielenin, rozpoczynając regularne badania nad starożytnym hutnictwem w Górach Świętokrzyskich, odnotowali znaczące koncentracje materiału, który był odpadem produkcyjnym starożytnego procesu dymarskiego. Dzięki wspomnianym badaniom okazało się, że w pierwszych wiekach naszej ery dawni mieszkańcy tych ziem eksploatowali lokalne złoża rud i budując piece dymarskie wytwarzali w nich żelazo. Można by uznać, że nie ma w tym nic nadzwyczajnego, gdyż umiejętność taką w owym czasie posiadło szereg grup ludzkich, a na terenie Imperium Rzymskiego funkcjonowały wówczas duże okręgi wytwarzające żelazo. Pierwszych badaczy hutnictwa świętokrzyskiego uderzyło jednak to, że ślady prowadzonej tu produkcji żelaza występują na obszarze o bardzo dużej powierzchni – 1000 km2. Zatem było to największe centrum wytwórcze tego typu w Europie, poza terenem Cesarstwa Rzymskiego. Odkryto również świadectwa prowadzenia działalności produkcyjnej w sposób zorganizowany, co pozwala przypuszczać, że, przynajmniej po części, wytwarzanie żelaza mogło być kontrolowane przez lokalny ośrodek władzy.&#13;
&#13;
Nie odnajdziemy jednak informacji o nim w przekazach historycznych, które pisane były przez przedstawicieli rzymskiej cywilizacji. Autorzy tych przekazów wspominają jedynie o konfederacji ludu Lugiów, a później o plemionach wandalskich, które miały zasiedlać w owym czasie południową i centralną część ziem polskich. Ludność ta, której kultura została przez archeologów nazwana przeworską, pozostawiła też na terenie regionu świętokrzyskiego inne świadectwa. Są to głównie pozostałości osad i cmentarzysk. Znajdowane na nich zabytki poświadczają rozwój różnych rzemiosł i rolnictwa, które wraz z hodowlą zwierząt było podstawą gospodarki. Przedmioty importowane z terenu prowincji rzymskich wskazują natomiast na rozwój handlu, w którym pewne znaczenie miała dalekosiężna wymiana towarów.&#13;
&#13;
Odkrycie świętokrzyskiego centrum hutniczego dało asumpt do powstania hipotez o handlu wytworzonym tu żelazem z Rzymianami. Obecnie uznaje się takie twierdzenia za mało wiarygodne, ze względu na istnienie wspomnianych wcześniej okręgów produkcyjnych w granicach cesarstwa. Można natomiast przypuszczać, że tak intensywna produkcja służyła bardziej zaopatrywaniu w żelazo plemion sąsiadujących z centrum świętokrzyskim, niż zaspokajaniu jedynie własnych potrzeb w tym zakresie. Przekazy historyczne o konfliktach plemion barbarzyńskich z imperium mogą też skłaniać do wniosków o kierowaniu metalu z Gór Świętokrzyskich nawet dalej – do odbiorców zamieszkujących pogranicze rzymskich prowincji. Odbiorcy ci podejmowali wyprawy na tereny cesarstwa, które stawały się przyczyną zwiększonego popytu na materiał służący do produkcji broni.&#13;
&#13;
Istnieje znaczna trudność w precyzyjnym obliczeniu ilości wytworzonego w Górach Świętokrzyskich żelaza. Wynika to m.in. ze zróżnicowania śladów produkcji, obejmujących relikty niejednakowych rozmiarów pieców, które pracowały w ramach niejednorodnych pod względem wielkości warsztatów, nazwanych piecowiskami. Co ciekawe, piecowiska mogły grupować od kilkunastu do kilkuset pieców dymarskich. Największe z dotychczas przebadanych piecowisk zostało odkryte w Świętomarzy, w gminie Pawłów, w powiecie starachowickim. Odsłonięto tam ślady aż 231 „wytopów”. Bardzo nieprecyzyjny szacunek ilości żelaza uzyskanego w całym okręgu to ok. 8000 ton, które zostały wyprodukowane zapewne w ciągu ok. 300-400 lat. W tym czasie istniały zapewne okresy większej intensywności produkcji, być może związane ze zwiększeniem zewnętrznego zapotrzebowania na żelazo.&#13;
&#13;
Oczywiście nie było i nie ma możliwości przebadania za pomocą wykopalisk archeologicznych wszystkich śladów działalności starożytnych dymarzy. Wnioski zamieszczane w bardzo licznych publikacjach opierają się na wynikach prac wykopaliskowych przeprowadzonych głównie przez Kazimierza Bielenina na ponad 100 różnych stanowiskach dymarskich. Badacz ten dokonał też pierwszej inwentaryzacji, służącej określeniu liczby miejsc produkcji i zasięgu całego centrum hutniczego. Nowe ustalenia wiążą się z badaniami powierzchniowymi i wykopaliskowymi Szymona Orzechowskiego, Urszuli i Artura Jedynaków, Kamila Kaptura, Daniela Czernka i Andrzeja Przychodniego.&#13;
&#13;
Wciąż intrygującym zagadnieniem jest problem złóż rudnych, z których korzystali starożytni hutnicy. Dotychczasowe badania nie ujawniły tych zasobów, czy raczej pozwoliły na rozpoznanie wyłącznie części przypuszczalnie wykorzystywanych w starożytności złóż. Jeszcze w okresie międzywojennym na terenie miejscowości Rudki, koło Nowej Słupi (wcześniej była to część wsi Sosnówka) zostały odkryte pozostałości szybów i chodników kopalni rudy żelaza użytkowanej w okresie rzymskim. Drewno użyte do budowy tych konstrukcji zostało ścięte w III-IV w., zatem u schyłku działalności świętokrzyskiego centrum. Kopalnia w Rudkach nie mogła oczywiście zaopatrywać całego obszaru działalności hutniczej, ze względu choćby na jego rozległość. Przypuszczalnie dymarze eksploatowali głównie lokalne, niewielkie soczewy rud żelaza, które obecnie nie byłyby traktowane jako złoża. Część takich złóż mogła zostać wybrana przez nich wręcz doszczętnie, cześć zaś skrywa się pod lessowym podłożem, które zatarło ślady eksploatacji rud na tyle skutecznie, że do dziś mamy znaczny kłopot z ich odnalezieniem.&#13;
&#13;
Trzeba też wspomnieć, że starożytni dymarze byli zapewne sprawcami pierwszych istotnych zmian w środowisku naturalnym, zwłaszcza na terenie północnego przedpola Łysogór. Poza zajmowaniem przestrzeni na kolejne piecowiska, do zmian w ekosystemie przyczyniła się wycinka drzew na produkcję węgla drzewnego i wybieranie rudy. Przemiany te były z pewnością bardziej widoczne w okresach, kiedy produkcję podejmowano z większą intensywnością.&#13;
&#13;
Obecne badania nie koncentrują się wyłącznie na stanowiskach produkcyjnych, ale także obejmują rozpoznanie osad i cmentarzysk, użytkowanych przez ludność kultury przeworskiej, wytwarzającą żelazo w okresie rzymskim w naszym regionie. Skala produkcji była faktycznie znacząca, skoro na północy jej relikty obserwujemy na terenie województwa mazowieckiego – w dorzeczu rzek – Iłżanki i Krępianki; na zachodzie starożytne żużle znajdowane są w okolicach Bodzentyna; na południu zaś piecowiska występują w okolicach Opatowa, a także na terenach nad Nidą oraz Czarną Staszowską.&#13;
&#13;
Równocześnie z badaniami archeologicznymi trwały prace pod kierownictwem metalurga – Mieczysława Radwana – zmierzające do odtworzenia starożytnego procesu uzyskiwania żelaza. Odkrywane przez archeologów relikty pieców hutniczych były bowiem dowodem istnienia technologii zupełnie odmiennej od tych stosowanych obecnie czy w czasach nowożytnych. Znajdowano głównie żużel, który wypełniał częściowo lub całkowicie część podziemną pieca – kotlinkę. Ustalono, że paliwem używanym w starożytności był węgiel drzewny. Znajdowano go w niektórych kotlinkach pieców. W sąsiedztwie piecowisk odkrywano niekiedy pozostałości mielerzy służących do jego produkcji. Najtrudniejsze były próby odtworzenia części nadziemnych pieców dymarskich, nazywanych obecnie szybami, które nie zachowały się do czasów nam współczesnych. Na niektórych piecowiskach odkrywano jednak fragmentarycznie lub prawie całkowicie zachowane kształtki wykonane z lokalnego podłoża – lessu, które służyły do budowy szybów. Odtworzenie pieca dymarskiego na podstawie tych przesłanek stało się udziałem metalurgów, którzy testowali zrekonstruowane obiekty hutnicze o różnych wysokościach części nadziemnych od końca lat 50. XX wieku.&#13;
&#13;
Dzięki wieloletnim badaniom doświadczalnym możemy dziś, zapewne dość wiarygodnie, odtworzyć starożytny piec dymarski. Posiadał on część dolną w formie wykopanej w ziemi owalnej jamy o średnicy ok. 30-50 cm, nazywanej kotlinką. Część nadziemną stanowił szyb zbudowany z kształtek wykonanych z lessu z domieszką krótko ciętej słomy lub trawy, podobnych do suszonych, niewypalanych cegieł. W dolnej części szybu znajdowały się otwory dmuchowe, które doprowadzały powietrze do wnętrza pieca.&#13;
&#13;
Do uzyskania żelaza potrzebne były trzy zasadnicze składniki: ruda, węgiel drzewny i powietrze. Jak ustalono na podstawie badań doświadczalnych, w części szybowej pieca miał miejsce proces redukcji bezpośredniej, w którego konsekwencji, w centrum pieca, na wysokości otworów dmuchowych tworzyła się gąbka metalicznego żelaza, zwana łupką. Do kotlinki spływał produkt uboczny procesu – żużel. Czas „wytopu” mógł wynosić nieraz kilkanaście godzin i po jego zakończeniu rozbierano część szybową pieca, skąd wyjmowano łupkę. Uzyskany produkt wielokrotne przekuwano, doprowadzając do postaci kowalnego kęsa żelaza, zdatnego do wyrobu narzędzi lub broni.&#13;
&#13;
Doświadczenia wskazały, że w starożytności nie doprowadzano metalu do stanu ciekłego, tak jak to ma miejsce w użytkowanych współcześnie wielkich piecach. Płynną postać posiadał w trakcie procesu dymarskiego wyłącznie spływający do kotlinki żużel. Zatem określenie „wytop żelaza” nie jest właściwe dla opisywania działalności starożytnych metalurgów, czy też próbujących odtwarzać ich pracę współczesnych eksperymentatorów. Dość powszechnie używana nazwa – „dymarka” jest również określeniem błędnym. Nazwa ta, znana z okresu średniowiecznego, oznaczała obiekt hutniczy murowany, do którego powietrze podawano miechami, nierzadko napędzanymi kołem wodnym lub siłą zwierząt. Co prawda także w tych piecach wykorzystywano zjawisko redukcji bezpośredniej, ale żużel odprowadzany był na zewnątrz pieca, a w jego wnętrzu tworzył się dul żelazny, wyciągany po zakończeniu procesu z tzw. wyprawy.&#13;
&#13;
Może się wydać nieco kuriozalnym, że wspomniane błędne określenia są do dziś używane na oznaczanie zjawisk i obiektów związanych ze starożytnym hutnictwem, a do ich upowszechnienia przyczynili się sami badacze problemu. Zapewne można to złożyć na karb pewnej niefrasobliwości ale też naturalnej, dość powszechnej tendencji skrótowego opisywania czasem dość skomplikowanych procesów, bez przykładania wagi do pełnej adekwatności używanych skrótów.&#13;
&#13;
Już na początku lat 60. XX wieku powstało „Bractwo Kotynów”, którego członkowie zajmowali się eksperymentalnym testowaniem procesu dymarskiego i właśnie w tym środowisku upowszechniła się nazwa „dymarka” oraz powstały pierwsze graficzne wyobrażenia pieców. Bractwo zapożyczyło swe miano od nazwy ludu wymienianego przez jednego z historyków rzymskich. Kotynowie zamieszkujący „grzbiety górskie” mieli się zajmować „kopaniem żelaza”. Okazało się jednak, że zarówno utożsamienie owych grzbietów z Górami Świętokrzyskim, jak i Kotynów z mieszkańcami naszego regionu, było błędne, gdyż lud ten zasiedlał głównie tereny dzisiejszej Słowacji.&#13;
&#13;
Zainteresowanie eksperymentami dymarskimi i działalnością „Bractwa Kotynów”, skupiającego głównie badaczy starożytnego hutnictwa, było jedną z przyczyn powstania „Dymarek Świętokrzyskich”. Oczywiście należy też wspomnieć o innych uwarunkowaniach. Jednym z dość istotnych wydaje się zapotrzebowanie na plenerową imprezę, która służyłaby szerokiej promocji regionu. Można nawet przypuszczać, że sukcesy polskich festiwali muzycznych, odbywających się od 1960 roku w Sopocie czy od 1963 roku w Opolu, były pewnym impulsem do poszukiwań tematu, który spowodowałby również zwiększenie zainteresowania turystów Górami Świętokrzyskimi i Kielecczyzną. Hutnictwo starożytne było z pewnością takim wyróżnikiem, który postanowiono wykorzystać.&#13;
&#13;
Zazwyczaj nie docieka się praprzyczyny lokalizacji „Dymarek Świętokrzyskich” właśnie w Nowej Słupi. Jest ona związana z badaniami Kazimierza Bielenina na jednym z piecowisk dymarskich położonych w tej miejscowości. Wybór tego, a nie innego obiektu do badań, wynikał natomiast z przyczyn zewnętrznych. W roku 1958, kiedy prace te miały miejsce, gościem ekspedycji była archeolożka z Bułgarii – Gorana Tonceva. Chcąc zapewnić jej w miarę dogodne warunki noclegowe, postanowiono badania przeprowadzić na obiekcie położonym w bliskim sąsiedztwie Schroniska Turystycznego w Nowej Słupi, tuż koło szlaku wiodącego na Łysą Górę – Święty Krzyż. W trakcie badań padła propozycja przykrycia pawilonem ekspozycyjnym wykopu archeologicznego z reliktami pieców. Tak powstało Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi, które stało się zapleczem dla prac eksperymentalnych.&#13;
&#13;
Kiedy działacze Okręgu Kieleckiego PTTK zaproponowali przekształcenie prowadzonych obok muzeum eksperymentów w pokaz o publicznym charakterze, nie od razu uzyskali zgodę profesora Mieczysława Radwana, traktującego odtwarzanie procesu dymarskiego głównie jako przedsięwzięcie o charakterze naukowym. Miał on znaczne obawy, że upublicznienie opóźni, albo wręcz uniemożliwi postęp w badaniach. Zwyciężyła jednak potrzeba upowszechniania wiedzy o zjawisku, które w istocie fascynowało cały zespół zajmujący się badaniami starożytnego hutnictwa. Byli to ludzie z różnych środowisk: Akademii Górniczo-Hutniczej, Muzeum Archeologicznego w Krakowie, Muzeum Świętokrzyskiego (obecnie Muzeum Narodowe) czy Polskiej Akademii Nauk. Wspomniany nestor tych prac miał możliwość wziąć udział tylko w pierwszych „Dymarkach Świętokrzyskich” w roku 1967. Kontynuowali jego działalność: Wacław Różański, Adam Mazur, Elżbieta Nosek i wspomniany wcześniej Kazimierz Bielenin.&#13;
&#13;
Dość ciekawym zbiegiem okoliczności było to, że pierwsze „Dymarki Świętokrzyskie” odbywały się w czasie, kiedy trwały jeszcze obchody 1000-lecia Państwa Polskiego. Można zwrócić uwagę, że początkowo sądzono, że hutnictwo świętokrzyskie trwało nieprzerwanie do okresu wczesnego średniowiecza. Traktowano je więc jako zjawisko rodzime – słowiańskie. Dlatego też imprezie towarzyszyły postaci odziane w stroje wojów i hutników, nieco nawiązujące do wyobrażeń o czasach piastowskich. Stroje te uprzednio wykorzystywano w czasie parad związanych z ww. obchodami milenijnymi. Piece dymarskie potraktowano jako element dziedzictwa poświadczającego ciągłość kulturową – nieomal do czasów współczesnych. Zapewne dlatego również sama nazwa „Dymarki Świętokrzyskie” nie raziła nikogo swą anachronicznością.&#13;
&#13;
Z relacji prasowych o przebiegu imprezy w okresie od jej początku do końca lat 90. XX wieku można wywnioskować, że chociaż same pokazy uzyskiwania żelaza – „wytopy” stanowiły o jej oryginalności i były jej kwintesencją, nie były one uznawane za atrakcję wiodącą. Ważniejsze chyba były widowiska „światło i dźwięk” realizowane na scenie na pograniczu Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Dużą wagę przywiązywano też do wystaw czołowych zakładów przemysłowych regionu, takich jak np. SHL czy STAR. Całość stała się okazją do promocji kultury ludowej. Przejawami tej dbałości były zarówno występy zespołów folklorystycznych, jak i kiermasz twórców prezentujących m.in. garncarstwo, rzeźbiarstwo, plecionkarstwo czy hafciarstwo. Sięganie do ludowych tradycji regionalnych miało też za zadanie wytworzyć markę imprezy charakterystycznej dla województwa i atrakcyjnej dla przybywających z zewnątrz turystów. Ci ostatni przyjeżdżali na nią tłumnie, nierzadko dowożeni autokarami zakładów pracy z terenu Śląska czy Zagłębia. Dodatkową zachętą do udziału w imprezie były konkursy, w których nagrody – np. samochód marki „Syrena” – niekiedy posiadały dość znaczną wartość&#13;
&#13;
Trzeba zwrócić uwagę, że w takim kształcie, który obecnie możemy śledzić wyłącznie na archiwalnych fotografiach, „Dymarki” były przedsięwzięciem bardzo trudnym do realizacji pod względem logistycznym. O skali tych trudności decydowała m.in. wielkość osady, którą była Nowa Słupia w latach 60. i 70. XX w., raczej niedostateczna dla przyjęcia wielotysięcznej rzeszy turystów odwiedzających „Dymarki”.&#13;
&#13;
W latach kryzysu ekonomicznego i stanu wojennego, na początku lat 80. XX w., „Dymarki Świętokrzyskie” umożliwiały zaopatrzenie się w towary trudno wówczas dostępne w sklepach. Można odnieść wrażenie, że sukcesy frekwencyjne w tamtym okresie wynikały też z prostej przyczyny braku innych atrakcji tego rodzaju. Przez długi czas trudno byłoby faktycznie porównać „Dymarki” do któregokolwiek innego wydarzenia plenerowego w regionie. Z pewnością taką pozycję w pewnym stopniu impreza zawdzięczała przychylności ówczesnych władz, chociaż nie uczestniczyły one formalnie w organizacji przedsięwzięcia.&#13;
&#13;
Od roku 1970 do roku 1997 „Dymarki Świętokrzyskie” organizowane były przez Towarzystwo Przyjaciół Górnictwa Hutnictwa i Przemysłu Staropolskiego (TPGHiPS). Stowarzyszenie to wykupiło tereny, na których realizowana była impreza oraz zainwestowało w budowę infrastruktury przypominającej nieco prastary gród, którego częstokół otaczał miejsce pokazów dymarskich nazwane „Piecowiskiem”. Pokazy te odbywały się nie tylko w czasie kulminacyjnego festynu, zazwyczaj organizowanego we wrześniu. Ciekawostką jest dążenie do zajmowania przez „Dymarki” coraz dłuższego okresu w roku. Potrafiły one trwać ponad 70 czy nawet 100 dni, co miało służyć zainteresowaniu coraz większej rzeszy odbiorców i zwiększeniu atrakcyjności turystycznej regionu. Realizowano także pomysły edukacyjne ukierunkowane na młodzież szkolną. TPGHiPS zajęło się również wytwarzaniem „dymarkowych” pamiątek, co miało m.in. pomóc w zrównoważeniu ww. nakładów poczynionych dla zagospodarowania terenu imprezy.&#13;
Wspomnieć należy wytworzone w czasie świętowania „Dymarek” rytuały, do których zaliczyć można parady konnych, eskortujących wozy wiozące rudę z Rudek do Nowej Słupi, czy przecinanie sierpem powrósła ze słomy na znak rozpoczęcia imprezy. Swego czasu w noc poprzedzającą otwarcie festynu na okolicznych wzgórzach palono ogniska, które miały symbolizować „dymarkowe wici” read the full info here. Świętowanie „Dymarek” bywało też natchnieniem dla powstawania utworów – piosenek i wierszy.&#13;
&#13;
Zwyczajem kultywowanym do dziś jest skupienie uwagi publiczności na momencie rozbicia pieca dymarskiego. Stał się on punktem kulminacyjnym każdej imprezy. Opatrzona komentarzem dotyczącym starożytnego hutnictwa rozbiórka pieca, zakończona wydobyciem z jego wnętrza łupki żelaznej, stała się wyróżnikiem – symbolem odróżniającym „Dymarki” od innych przedsięwzięć plenerowych. Zwłaszcza w drugiej połowie lat 90. XX stulecia był to symbol ważny. „Wytop” stał się wówczas w zasadzie jedynym elementem odróżniającym to przedsięwzięcie od innych, coraz bardziej popularnych festynów rodzinnych, czy jarmarków okraszonych występami estradowymi.&#13;
&#13;
Kilkadziesiąt lat historii tego przedsięwzięcia naznaczonych było prowadzonymi praktycznie przez cały czas dyskusjami. Dotyczyły one formuły i programu festynu, ale także problemów, które wynikały z samej realizacji imprezy masowej w Nowej Słupi, której mieszkańcy nie zawsze byli zadowoleni z tego, że są gospodarzami „Dymarek”. Nie można jednak nie zauważyć, że to wydarzenie w znaczący sposób przyczyniło się do gospodarczego rozwoju miejscowości i gminy. Sama impreza masowa istotnie zwiększa obroty miejscowych przedsiębiorców, a bardziej długofalowym oddziaływaniem jest jej pozytywny wpływ na ruch turystyczny.&#13;
&#13;
Po przejęciu organizacji przez samorząd gminny w roku 1997 nastąpiła pewna zmiana w odbiorze „Dymarek” przez lokalną społeczność. Miało miejsce większe utożsamienie się z tym przedsięwzięciem, chociaż nadal, nawet obecnie, jest ono przez znaczną część miejscowych odbiorców traktowane głównie jako okazja do zabawy i odpoczynku na świeżym powietrzu. Wciąż widoczne pragnienie utrzymania masowego charakteru „Dymarek” wiąże się ze wspomnianym pozytywnym impulsem gospodarczym dla lokalnych przedsiębiorców – głównie branży turystycznej czy gastronomicznej.&#13;
&#13;
Sam program imprez towarzyszących traktowany jest także obecnie dość ambitnie. Przejawia się to głównie w organizacji koncertów gwiazd estrady, znanych szerszej publiczności z mediów. Przetrwały tradycyjne formy promocji kultury ludowej w postaci kiermaszu twórców czy występów zespołów folklorystycznych. Organizowane są nadal konkursy wiedzy dla publiczności czy dla artystów ludowych – np. wykonawców rzeźb i płaskorzeźb o tematyce związanej z „Dymarkami”. Imprezie towarzyszą wydarzenia sportowe – np. „Bieg Emeryka” lub „Bieg Dymarkowy”. Zapewnieniem powyższych atrakcji zajmuje się obecnie Gminny Ośrodek Kultury przemianowany niedawno na Centrum Tradycji Gór Świętokrzyskich.&#13;
&#13;
Powyższe uwagi mogłyby wskazywać, że charakter „Dymarek” zasadniczo się nie zmienił i jest to obecnie jeden z festynów, których bardzo wiele odbywa się w Polsce w sezonie letnim i wczesną jesienią. Obserwując wyłącznie część „rozrywkową” imprezy można by się ku takiemu stwierdzeniu skłaniać. Byłoby ono jednak błędne, gdyż zmienił się zasadniczy element „Dymarek Świętokrzyskich”, czyli to, co było impulsem dla ich organizacji 50 lat temu.&#13;
&#13;
W roku 1999 rozwiązano TPGHiPS, a w jego miejsce grupa kieleckich archeologów, historyków i regionalistów wraz z krakowskimi metalurgami, współpracującymi z Kazimierzem Bieleninem, powołała Świętokrzyskie Stowarzyszenie Dziedzictwa Przemysłowego (ŚSDP). Stowarzyszenie zaproponowało program „odnowy Dymarek”. Dotyczył on głównie zmiany w sposobie prezentacji samego procesu uzyskiwania żelaza i poszerzenie go o inne elementy związane z dziedzictwem starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego i kulturą ludów zamieszkujących ziemie polskie w okresie rzymskim. Projekt nazwano „Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery” i zakładał on przekształcenie dotychczas prezentowanego eksperymentu naukowego w pokaz o charakterze bardziej edukacyjnym. Nie zamierzano koncentrować się wyłącznie na zagadnieniu hutnictwa, uznając je za pretekst do ekspozycji szeregu innych elementów życia codziennego dawnych mieszkańców regionu – twórców świętokrzyskiego centrum hutniczego.&#13;
&#13;
W tym celu przystąpiono do wytworzenia replik strojów, ozdób, narzędzi i broni z okresu rzymskiego, które miały zastąpić dotychczasowe, dość umowne elementy dymarkowej scenografii. Zaproszono do współpracy specjalistów zajmujących się rekonstrukcją różnych dziedzin antycznej wytwórczości – brązownictwa, złotnictwa, obróbki skóry, garncarstwa, wytwarzania smoły drzewnej i dziegciu, obróbki bursztynu, czy nawet produkcji szklanych paciorków. Samo stanowisko dymarskie zostało zaaranżowane w ten sposób, aby zaprezentować wszystkie składniki procesu – od wydobywania rudy, poprzez jej wstępne przeprażenie, budowę pieca dymarskiego, prowadzenie w nim procesu hutniczego, po rozbiórkę pieca i wydobycie żelaznej łupki. Elementem prezentacji stało się także ponownie mielerzowanie drewna, czyli wytwarzanie węgla drzewnego na potrzeby pracujących na „Piecowisku” dymarzy. Zwieńczeniem tego ekspozycyjnego cyklu stało się stanowisko kowalskie wytwarzające w trakcie pokazu drobne narzędzia.&#13;
&#13;
Przemiana, która nastąpiła w sposobie realizacji pokazów w Nowej Słupi zbiegła się w czasie z ożywieniem tzw. ruchu rekonstrukcyjnego w Polsce, czyli społecznego zainteresowania przeszłością połączoną z próbami odtwarzania stroju, zwyczajów czy warunków życia codziennego ludzi zamieszkujących nasz kraj w różnych okresach dziejów. Niewątpliwie istotnymi dla rozwoju tego ruchu było organizowanie pierwszych Festynów Archeologicznych w Biskupinie, inscenizacji bitwy pod Grunwaldem czy Festiwali Słowian i Wikingów na Wolinie. Projekt ŚSDP czy same „Dymarki” nie korzystały jednak bezpośrednio z wzorców organizacyjnych ww. przedsięwzięć. Przyciągały natomiast nowych prezenterów, którzy często posiedli już doświadczenia związane z innymi imprezami opierającymi się na „ożywianiu historii”. O ich włączaniu się do projektu decydowała nierzadko specyfika „Dymarek”, w większym stopniu związana z prezentacją wytwórczości czy procesów technologicznych. Czasem tym przyciągającym czynnikiem był okres historyczny, którego dotyczyła prezentacja. O ile bowiem, w odniesieniu do innych imprez rekonstrukcyjnych w Polsce, można mówić o przewadze tych związanych ze średniowieczem czy okresami późniejszymi, o tyle projekt „Człowiek i Żelazo…” w sposób stały dotyczy wyłącznie starożytności.&#13;
&#13;
Zaistniała również potrzeba pokazania zwiedzającym szerszego historycznego kontekstu „Dymarek”. Rekonstrukcje – nawet najbardziej dokładne – strojów czy narzędzi używanych w okresie rzymskim na terenach barbarzyńskiej części Europy nie powodowały u zwiedzających skojarzeń z antykiem. Z jednej strony wynikało to z faktu, że nawet bywalcy imprez historycznych nie zauważali znaczącego zróżnicowania dymarkowej scenografii od tego, co obserwowali np. w trakcie przedsięwzięć dotyczących okresu wczesnośredniowiecznego. Z drugiej strony zagadnienia takie jak hutnictwo świętokrzyskie nie zajmowały w podręcznikach historii tak znaczącego miejsca jak chociażby Biskupin. Trzecim powodem, który można tu wskazać to tzw. powszechna wiedza o starożytności, która wciąż bardziej dotyczy cywilizacji Bliskiego Wschodu lub Basenu Morza Śródziemnego.&#13;
&#13;
Już na początku realizacji omawianego projektu zdawano sobie sprawę, że zwiedzający mogą mieć problemy z umieszczeniem obrazu dymarkowych prezentacji na osi czasu. Aby im to ułatwić, postanowiono zestawić pokazy dotyczące tzw. Barbaricum z ekspozycją elementów odnoszących się do terenów prowincji rzymskich. Z pomocą przyszła w roku 2002 grupa studentów i absolwentów UMCS w Lublinie, którzy rozpoczęli wówczas przygodę z odtwarzaniem stroju, broni i warunków życia codziennego rzymskich legionistów z I i II w. n.e. Stało się to impulsem do pojawienia się kolejnych odsłon dotyczących rzymskiej kuchni, rzemiosła, kosmetyki, gier i zabaw, czy nawet handlu niewolnikami przygotowywanych przez specjalistów z Warszawy, Krakowa i Lublina. I tak, jak bardzo mocno rozrósł się w międzyczasie „obóz barbarzyński”, gdzie zwiedzający może spotkać Celtów, Gotów, Daków, Hariów czy Nahanarwalów, tak obecnie w rzymskiej strefie na „Dymarkach” ekspozycję przygotowują rożne grupy i stowarzyszenia z kraju i z zagranicy. O skali rozwoju, któremu podlega projekt „Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery” może świadczyć fakt, że w roku 1999 tworzyło go kilkanaście osób, obecnie zaś w pokazach uczestniczy ok. 300 prezenterów.&#13;
&#13;
Barwne widowisko historyczne, którym są „Dymarki Świętokrzyskie”, w obecnej postaci tworzą osoby rożnych specjalności. W większości są to archeolodzy, historycy, metalurdzy, konserwatorzy zabytków, czy historycy sztuki ale też przedstawiciele innych profesji, dla których rekonstrukcja historyczna stała się pasją. Po części są to rzemieślnicy stale zajmujący się odtwarzaniem starożytnych technologii. Od 10 lat dymarkowe pokazy mają wymiar międzynarodowy, gdyż uczestniczą w nich prezenterzy z Polski, Białorusi, Czech, Rumunii, Niemiec, Rosji, Ukrainy i Danii. Nie sposób wymienić w tym miejscu wszystkich grup i stowarzyszeń, które włączyły się do projektu „Człowiek i Żelazo …” od momentu jego inicjacji. Faktem jest jednak, że właśnie dzięki tej rzeszy entuzjastów, turyści przyjeżdżający na „Dymarki”, mają niepowtarzalną szansę doświadczenia niezwykłej podróży w czasie i przestrzeni. Mogą bowiem przenieść się nie tylko do czasów starożytnych hutników, ale również poczuć smak potraw przyrządzonych według przepisów Apicjusza, poznać emocje towarzyszące walkom gladiatorów, czy odwiedzić stacjonujących na pograniczu dawnej prowincji Pannonii rzymskich legionistów, których obóz na czas „Dymarek” przeniesiony zostaje do Nowej Słupi.&#13;
&#13;
Jest jeszcze inna okoliczność, która sprawia, że ta podróż jest tak oryginalna – jedyna w swoim rodzaju. W roku 2010 gmina Nowa Słupia przystąpiła do „rewitalizacji terenów dymarkowskich”. ŚSDP zaproponowało wówczas realizację powstałej swego czasu koncepcji Świętokrzyskiego Centrum Archeologii Doświadczalnej. Na miejscu dawnego „Piecowiska” i terenach przyległych powstało szereg rekonstrukcji budowli z okresu rzymskiego. Były to zarówno domostwa odtworzone na podstawie wyników badań osad kultury przeworskiej, jak i fragment fortyfikacji rzymskich z wieżą strażniczą. Struktury te stanowią obecnie właściwe tło dla pokazów i współtworzą klimat autentyzmu, towarzyszący prezentacjom dymarkowym. Całość, wraz z budynkiem plenerowej sceny – tzw. amfiteatrem, nazwano Centrum Kulturowo-Archeologicznym.&#13;
&#13;
Ostatnia dekada to także okres przemian, wynikających z nowych ustaleń i wyników badań – zarówno archeologicznych, jak i doświadczalnych. Pozwalają one niekiedy na znaczące modyfikacje prezentacji dymarskich. Stosunkowo niedawno, głównie dzięki pracom doświadczalnym Adriana Wrony, możliwe stało się odtworzenie metody, która zapewne odzwierciedla dość poprawnie proces uzyskiwania żelaza, zachodzący w starożytnym piecu zwanym kotlinkowym. Istnieje zatem możliwość prezentacji zwiedzającym, nie tylko samej pracy pieca i jego rozbicia, ale też kucia wydobytego z niego żelaza. Możliwe stało się również wykonywanie rekonstrukcji narzędzi i broni z tego materiału. Poczyniono też szereg obserwacji, które umożliwiają z pewnością bardziej trafne odtworzenie organizacji pracy starożytnego warsztatu produkcyjnego. Te ostatnie spostrzeżenia są głównie efektem badań prowadzonych przez Szymona Orzechowskiego na uroczysku „Wykus”, w obrębie dużego kompleksu leśnego położonego na północ od Bodzentyna w powiecie kieleckim.&#13;
&#13;
Od roku 2008 „Dymarki Świętokrzyskie” są także platformą służącą wymianie doświadczeń i wspólnym prezentacjom wyników badań nad innymi ośrodkami antycznej metalurgii żelaza. Odbywa się to przy udziale ekipy z Thisted Museum w Danii, pracowników Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie oraz grupy śląskich dymarzy z Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu i Ekomuzeum „Dymarki” w Tarchalicach. Na szczególną uwagę zasługuje corocznie odtwarzany przez ww. śląską ekipę duży piec o średnicy ok. 70 cm, którego część nadziemna – szyb osiąga wysokość ponad 2,5 m. Praca tego obiektu hutniczego, nazywanego przez prezenterów „smokiem” lub „smoczycą”, wzbudza szczególne zainteresowanie zwiedzających.&#13;
&#13;
Należy wspomnieć, że projekt „Człowiek i Żelazo…” zmienił również strukturę społeczności dymarkowych prezenterów. Dotyczy to nie tylko poruszanej wcześniej kwestii różnych grup zawodowych, które, obok specjalistów, przygotowują pokazy dla publiczności. Obecnie w przedsięwzięcie nierzadko zaangażowane są całe rodziny a atmosferę „Dymarek” buduje pokaz o charakterze wielopokoleniowym. Sprawia to, że klimat tego wyjątkowego spotkania z odległą przeszłością jest jeszcze bardziej autentyczny.&#13;
&#13;
Także w zakresie edukacji szkolnej „Dymarki” w swej odnowionej postaci doczekały się formy warsztatów archeologicznych dla młodzieży, nazwanych „Żelaznymi Korzeniami”, które corocznie odbywają się w drugiej połowie maja na terenie Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach. Tam też, w rejonie dawnego składowiska rudy żelaza, powstał Archeopark, który stanowi zaplecze dla organizacji przedsięwzięcia. Realizacja „Żelaznych Korzeni” na terenie zabytkowego zakładu wielkopiecowego umożliwia m.in. porównanie starożytnych metod uzyskiwania żelaza z produkcją stali w okresie nowożytnym.&#13;
&#13;
Istotne dla promocji idei „Dymarek” są też prezentacje projektu „Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery” za granicą. W latach 2008-2010 ŚSDP uczestniczyło w obchodach kolejnych rocznic założenia miasta Rzym – „Natale di Roma” i uroczystej paradzie, odbywającej się z tej okazji w historycznym centrum stolicy Italii. W roku 2009 projekt pod nazwą „Iron Roots” brał udział w wydarzeniu upamiętniającym 2000-lecie klęski Warusa w Lesie Teutoburskim w Kalkriese (Varusschlacht im Osnabrücker Land). W tym samym roku miała miejsce prezentacja na „obozie rzemieślniczym” w Örnafälla w Skanii. W roku 2015 „Człowiek i Żelazo…” zaznaczyli swą obecność w czasie pokazu uzyskiwania żelaza w Heltborg (Dania) oraz reprezentowali region świętokrzyski na Festiwalu Loary w Orleanie (Francja).&#13;
&#13;
Chociaż 50. „Dymarki Świętokrzyskie” w swym ogólnym charakterze będą, jak co roku, okazją do skorzystania z wielu atrakcji towarzyszących, główną ideą festynu pozostają pokazy starożytnego hutnictwa i życia codziennego w okresie rzymskim. Odbędą się one w dniach 12-15 sierpnia 2016 w ramach omawianego powyżej projektu na terenie Centrum Kulturowo-Archeologicznego w Nowej Słupi. Gwiazdami 50. Dymarek Świętokrzyskich w Nowej Słupi będą m.in. Maryla Rodowicz, Margaret, Piękni i Młodzi, Playboys, Yuka, Bryan Adams Cover Band, Paw (Dżem Tribute), Jędrusie oraz uczestnik ostatniego Must Be The Music – zespół Pozytywnie Nakręceni.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3825">
                <text>Tekst: Andrzej Przychodni</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3826">
                <text>Opublikowano dnia: 07/18/2016 w Opublikowane przez: NoclegiChęciny&#13;
http://noclegicheciny.pl/dymarki-swietokrzyskie-po-raz-50-ty-noclegi-swietokrzyskie/&#13;
</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="406" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2544" order="1">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/65d02bf1ff3b095559934d92b33c338e.pdf</src>
        <authentication>3fcb1db9e5163332801c57e357c2089c</authentication>
      </file>
      <file fileId="2192" order="2">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/9375513d0e760383d4876956623dcc6a.pdf</src>
        <authentication>349124ac6df5b84cee2aca7e4aa73981</authentication>
      </file>
      <file fileId="2186" order="3">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/d4690c058fd5f17f6c91d54f62c45648.pdf</src>
        <authentication>582bb1ffdbbdd2e2b86b945f7be4f616</authentication>
      </file>
      <file fileId="2183" order="4">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/02e4f4534c0a4070b9d03d590f48678e.pdf</src>
        <authentication>4b758b4ea6fd3117cd7d2bde61412e53</authentication>
      </file>
      <file fileId="2187" order="5">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/8e16846f776fb902ea4a300878b622ec.pdf</src>
        <authentication>73a963747734c94781763af57d546792</authentication>
      </file>
      <file fileId="2547">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/79fcc63ab3d92d0d108e83c3ce45eb11.pdf</src>
        <authentication>b0fa3248ab050f62cf30168a6105cd4a</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="12">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="24">
                  <text>Dymarki Świętokrzyskie. Mieczysław Radwan -  badania starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego do 1968 roku</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="88">
                  <text>013</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="41">
              <name>Description</name>
              <description>Opis zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="4161">
                  <text>W świetle dostępnych materiałów źródłowych istniejących w Archiwum PAN PAU - patrz: Zespół Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej Polskiej Akademii Nauk 1954-1968 http://radwan.org.pl/items/show/483  oraz w  prywatnej korespondencji Mieczysława Radwana do Edmunda Massalskiego wynika, że: od 1954 roku do śmierci,  Mieczysław Radwan był jedynym kierownikiem  jedynego Zespołu badającego starożytne hutnictwo w świętokrzyskim. K. Bielenin był tylko jednym z trzech archeologów biorących udział w badaniach starożytnego hutnictwa prowadzonych przez doc. Mieczysława Radwana z AGH. Do tych badań Bielenin był oddelegowany przez Muzeum Archeologiczne w Krakowie, tak jak panowie J. Kuczyński i Z. Pyzik z Muzeum Świętokrzyskiego w Kielcach. &#13;
&#13;
Całość istniejących dokumentów w Archiwum PAN PAU oraz prywatna   korespondencja M. Radwana zawarta w teczce E. Massalskiego AP w Kielcach świadczy o tym, że  historia badań terenowych  świętokrzyskiego starożytnego hutnictwa oraz budowy Muzeum w Nowej Słupi znana ogółowi z narracji  K .Bielenina, różni się bardzo od narracji Mieczysława Radwana. Z  dokumentów oraz korespondencji  można poznać stan faktyczny sytuacji i zdarzeń.&#13;
E. Massalski i Muzeum świętokrzyskie służyło M. Radwanowi wsparciem zarówno merytorycznym jak i czysto ludzkim w latach 1955-1961. W badaniach terenowych brali udział „jego” archeolodzy J. Kuczyński i Z. Pyzik. Mieczysław Radwan szczególnie cenił J. Kuczyńskiego.&#13;
Z listu w sprawie ośrodka badań terenowych starożytnego świętokrzyskiego hutnictwa a w rezultacie Muzeum w Nowej Słupi. dowiadujemy się, że to był pomysł autorski M. Radwana a rola Bielenina ograniczona do roli posłańca.&#13;
&#13;
Całość korespondencji dostępna jest łatwo w Archiwum www.radwan.org.pl .  To zbiór 27 obiektów zawierających 50 stron skanów. W wyszukiwarce należy wybrać opcję „dokładne dopasowanie” i wpisać „Massalski”.&#13;
&#13;
Porównując publikacje Mieczysława Radwana z 1956 i K. Bielenina z 1957  - plagiat publikacji M. Radwana  z 1956 roku  przez K. Bielenina jest widoczny i oczywisty bowiem:&#13;
Z wycieczki z lipca 1955 publikacja pierwsza Mieczysława Radwana:&#13;
M. Radwan, Badania terenowe nad zabytkami hutnictwa żelaznego w Zagłębiu Staropolskim Kwartalnik Historii Nauki i Techniki-r1956-t1-n2-s452-463&#13;
http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r1956-t1-n2/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r1956-t1-n2-s452-463/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r1956-t1-n2-s452-463.pdf&#13;
w archiwum http://radwan.org.pl/items/show/411&#13;
&#13;
została splagiatowana przez K. Bielenina  rok później i do kanonu literatury i cytowalności weszła publikacja Bielenina , napisana tak jak praca oryginalna, źródłowa i jako taka jest cytowana.&#13;
 &#13;
Kazimierz Bielenin, Z badań nad starożytną produkcją żelaza w Małopolsce Sprawozdania archeologiczne III 1957 ( t. 3)&#13;
https://www.rcin.org.pl/dlibra/publication/21548/edition/8358/content&#13;
Praca ta różni się od pracy M. Radwana z 1955 roku (1) tylko wzmianką o Kunowie.&#13;
 &#13;
Karygodnym nadużyciem naukowym i historycznym jest stwierdzenie K. Bielenina w jego pracy z 1992 roku, że  powołał razem z Mieczysławem Radwanem  Zespół Historii Polskiej i Techniki Hutniczej i Odlewniczej, które rozpoczęło badania terenowe w 1955 roku. Stwierdzenie to   cytowane w wielu publikacjach do tej pory w wersji:&#13;
„powołany przez Kazimierza Bielenina i Mieczysława Radwana Zespół Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej Zakładu Historii Nauki i Techniki PAN (Bielenin 1992, 6; 2006, 13)”, wspólnie z Muzeum Świętokrzyskim w Kielcach i Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie rozpoczął w 1955 roku systematyczne badania licznych śladów starożytnej metalurgii żelaza na terenie Gór  Świętokrzyskich. ...”&#13;
&#13;
Zespół Historii Polskiej i Techniki Hutniczej i Odlewniczej pod nazwą pierwotną "Zespół Roboczy Historii Hutnictwa przy Komitecie Historii Nauki PAN, w Zakładzie Historii Nauki PAN", powstał w roku 1954 a Kazimierz Bielenin, magister historii sztuki, w 1954 roku, dwa lata po studiach, niczego i to wspólnie z Mieczysławem Radwanem nie mógł powołać, a szczególnie nie mógł powołać Zespołu Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej, działającej w ramach PAN. &#13;
&#13;
&#13;
"W 1954 r. Komitet Historii Nauki P A N powołał go ( Mieczysława Radwana ) na przewodniczącego Zespołu Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej. Na tym stanowisku zainicjował w 1955 r. badania nad hutnictwem świętokrzyskim z okresu wpływów rzymskich [20, 24]. Zagadnienie to w jego rękach urosło do wielkiego problemu naukowego. Potrafił bowiem skupić wokół siebie archeologów, metaloznawców, mineralogów i chemików, którzy rozpoczęli kompleksowe badania nad wytopem świętokrzyskim. Przeprowadzone wielokrotnie pod jego kierownictwem próbne wytopy w piecach zrekonstruowanych u stóp Łysej Góry rzuciły wiele światła na technikę wytapiania żelaza w tych czasach [64, 80 i inne]. Publikacje, referaty i sprawozdania z tych prac zainteresowały naukowców z zagranicy, i to zarówno ze względu na otrzymane wyniki, jak i na stosowaną metodykę badań [33, 39, 46, 71, 87]. Ośrodek krakowski wysunął się dzięki temu na czoło badań tego okresu, nawiązując ścisłe kontakty z odpowiednimi placówkami w Czechosłowacji, Związku Radzieckim, A n glii i Stanach."&#13;
&#13;
Mieczysław Radwan nie miał szczęścia nie tylko do współpracownika K. Bielenina. Jak przewidział  w liście do E. Massalskiego – jest gorzej. &#13;
&#13;
Sprawozdania i publikacje z tej działalności Mieczysława Radwana znajdziemy w &#13;
Kolekcja :&#13;
Mieczysław Radwan. Działalność naukowa, publikacje&#13;
&#13;
Więcej w kolekcji " Dymarki świętokrzyskie" w obiekcie : Sprawozdania z prac Zespołu Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej Zakładu Historii Nauki i Techniki IHN PAN w latach 1954-1967 zbiorczo gdzie  określona jest rola Kazimierza Bielenina w Zespole Mieczysława Radwana w świetle publikacji sprawozdań Mieczysława Radwana i późniejszych publikacji Kazimierza Bielenina&#13;
</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="39">
              <name>Creator</name>
              <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="4162">
                  <text>Maria Wiktoria Radwan</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="40">
              <name>Date</name>
              <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="4163">
                  <text>1954</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="48">
              <name>Source</name>
              <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="4164">
                  <text>Archiwum Państwowe w Kielcach: Teczka E.Massalskiego- listy M.Radwana . Słowo Ludu : organ Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, 1962, R.14, nr 221 &#13;
 Zadymiły piece hutnicze sprzed 2000 lat w Słupi Nowej</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3816">
                <text> Dymarki świętokrzyskie.  Fakty i mity w sprawie odkrycia starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego, badań  oraz próbnych wytopów w dymarkach świętokrzyskich przez  M. Radwan, K. Bielenin, W. Różański.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3818">
                <text>Fakty i mity w sprawie odkrycia starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego, badań starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego oraz próbnych wytopów w dymarkach świętokrzyskich i roli Mieczysława Radwana i Wacława Różańskiego,  profesorów AGH, metalurgów oraz prof.  Kazimierza Bielenina, archeologa. &#13;
List Otwarty do prof. Szymona Orzechowskiego z dyskusją. List do Rektorów AGH. List  do wykładowców i  uczestników Sesji popularnonaukowej z cyklu "Wielkie Postacie Ziemi Ostrowieckiej" pt. "Radwanowie w dziejach Ostrowca" 18 maja 2019 roku.&#13;
&#13;
Po przeprowadzeniu kwerendy  w aktach Zakładu Historii Nauki i Techniki w lipcu 2020 ustalono, że Zespół Historii Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej Polskiej Akademii Nauk  nie miał formalnie zorganizowanej grupy pracowniczej, lecz działający pod kierownictwem Mieczysława Radwana przewodniczącego, badawczy „aktyw Zespołu” (tak określał to M. Radwan w swych sprawozdaniach). W skład powołanej przez M. Radwana aktywnej grupy badaczy, wchodzili w latach 1954 - 1968:&#13;
&#13;
Mieczysław Radwan - metalurg, doc. AGH, kierownik Katedry Maszyn Hutniczych, od 1957 kierownik Katedry Historii Techniki i Nauk Technicznych, przewodniczący Zespołu,&#13;
Jerzy Piaskowski - metalurg, mgr nauk technicznych, historyk metalurgii, odlewnictwa i hutnictwa,&#13;
Kazimierz  Bielenin - archeolog, magister historii sztuki, Muzeum Archeologiczne - umowa od października 1955 r. Od 1963 roku doktor nauk humanistycznych,&#13;
Stanisław Holewiński – metalurg AGH, docent (1954–1957), profesor nadzwyczajny (1957–1960),&#13;
Wacław Różański - metalurg AGH, adiunkt, docent od1958, od 1965 roku profesor,&#13;
Stanisław Miczulski - pierwszy etatowy pracownik Zespołu, historyk Pracownik PAN- w Krakowie,</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3819">
                <text>Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3820">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3821">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów,  Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3822">
                <text>1955</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>Tematyka opisywanego zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="5817">
                <text>Zespół Techniki Hutniczej i Odlewniczej.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="405" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2178" order="1">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/b47e58014be2b85ec6be5999ce677234.jpg</src>
        <authentication>feaa66a83917b79564580d10055aa7ff</authentication>
      </file>
      <file fileId="2179" order="2">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/fed5e577d7379700b3becd41b0e9d303.png</src>
        <authentication>f07dbccbc674cb0c618b26792b9e535a</authentication>
      </file>
      <file fileId="2170" order="3">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/d5190ee9889eaf7cd931df34a310e59a.jpg</src>
        <authentication>4fa60443e98957d1f965672f735f6f96</authentication>
      </file>
      <file fileId="2171" order="4">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/93a61d6f430f2f856c8f704bb184884f.jpg</src>
        <authentication>4173987643524446459ea2a702de977c</authentication>
      </file>
      <file fileId="2172" order="5">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/4ec7d9a622285a1d42cc4a481e5b3d7b.jpg</src>
        <authentication>16ca5751f84f98d8e9662587c04b27fb</authentication>
      </file>
      <file fileId="2173" order="6">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/321a5fb55842a5cab076967e5e2f89de.jpg</src>
        <authentication>d11ebc087daa42dc3b9d88f5cecb7011</authentication>
      </file>
      <file fileId="2168" order="7">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/9f351b24a57410059075355a88457362.png</src>
        <authentication>b7cecb75111be87b576e1aab08eb889f</authentication>
      </file>
      <file fileId="2169" order="8">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/7c9606ec54152a48867dbcf7667a5f91.png</src>
        <authentication>01acb2cb89bdfb2ce48722f363255be2</authentication>
      </file>
      <file fileId="2175" order="9">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/4f8886855d93280886d97789b3027fb6.jpg</src>
        <authentication>5e185146cbe81461a3c131f2a7f8ffeb</authentication>
      </file>
      <file fileId="2174" order="10">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/6164710c3d84fa0dff2a0c61bcd17bda.jpg</src>
        <authentication>1cb24fad4cfba3e1f1be4235f105b3f0</authentication>
      </file>
      <file fileId="2176" order="11">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/6b25e7d16869ce6c3f5206d44674b4ec.jpg</src>
        <authentication>840e2c841b43c4a6c4a58ebbe0946765</authentication>
      </file>
      <file fileId="2167" order="12">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/4f4d357075beb00b7b51665b3eb49da4.jpg</src>
        <authentication>821c2b4efe624fada84ef08abc144231</authentication>
      </file>
      <file fileId="2288">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/d025d5247d9dae2880e2dfa56ac15250.png</src>
        <authentication>c414246d8a5c4c1f4f6724322a1a3762</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="26">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="117">
                  <text>Mieczysław Radwan. Ważne Osoby związane z działalnością</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="118">
                  <text>010</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3811">
                <text>Stefan Krukowski archeolog,  wybitny badacz Krzemionek Opatowskich </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3812">
                <text>Krukowski Stefan archeolog, wybitny badacz Krzemionek Opatowskich i epoki kamienia  zakresie paleolitu oraz mezolitu.&#13;
Przyjaciel  Mieczysława Radwana i towarzysz " wypraw" krajoznawczych Mieczysława Radwana i Jana Samsonowicza, w  poszukiwaniu śladów starożytnego hutnictwa  w okresie ostrowieckim 1920-37.  W 1933 roku   badał stanowiska żużla na terenach wsi Rudki, Cząstków, Słupia Stara i Chybice, przy współudziale J. Bartysa i Z. Durczewskiego (badania notowane, nieopublikowane)&#13;
Od 1925 roku prowadził badania w neolitycznej kopalni krzemienia pasiastego w Krzemionkach Opatowskich, odkrytej w 1922 roku przez J. Samsonowicza. W latach 1929 – 1932 dzięki jego staraniom oraz staraniom Mieczysława Radwana i  Romana Jakimowicza z Polskiego Towarzystwa Prehistorycznego i wielu innych, wykupiono dużą część pola eksploatacyjnego kopalni, co stworzyło podwaliny pod przyszły rezerwat Krzemionek Opatowskich, a następnie Muzeum. Od 1956 profesor Inst. Historii Kultury Materialnej PAN; odkrył i przebadał wiele ważnych stanowisk jaskiniowych, lessowych, piaskowych i kopalnianych, m.in.: Ciemna i Okiennik, Piekary, Góra Puławska, Świdry Wielkie, Krzemionki; prowadził także wykopaliska w Gruzji, Rosji i na Ukrainie; podczas badań dokonał istotnych ustaleń w dziedzinie geologii plejstocenu; inicjator i zwolennik tworzenia odrębnej pol. terminologii prahist., co powodowało duże opory w publikowaniu jego prac; Prahistoria ziem polskich (Paleolit, 1939, reedycja 1948), będąca syntezą paleolitu pol., stanowi do dziś podstawowe dzieło z tego zakresu; inne prace, m.in. Krzemionki Opatowskie (1939), Skam 71. Zbiór rozpraw prahistorycznych (1976, wspólnie z A. Nowakowskim). Urodzony w 1890 roku , zmarł w 1982 w Warszawie.&#13;
&#13;
Wczesne publikacje dot.  Krzemionek Opatowskich : &#13;
Ziemia. Ilustrowany Miesięcznik Krajoznawczy. 1937 T.22 nr11-12       projekt okładki Wacław Radwan.&#13;
Ziemia. Ilustrowany Miesięcznik Krajoznawczy. 1937 T.22 nr9-10 &#13;
projekt okładki Wacław Radwan.&#13;
&#13;
Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie przechowuje dokumentację działalności S. W. Krukowskiego&#13;
&#13;
Radni Gminy w Orońsku 28 grudnia 2018 roku przyjęli uchwałę ustanawiającą rok 2019 Rokiem Stefana Krukowskiego na terenie gminy Orońsko. Uchwała podjęta przez Radę Gminy w Orońsku ma na celu upowszechnianie historii lokalnej oraz lepsze poznanie dokonań i osiągnięć Stefana Krukowskiego – archeologa i badacza złóż krzemienia czekoladowego w Gminie Orońsko.&#13;
 &#13;
 &#13;
Stefan Wincenty Krukowski urodził się 22 stycznia 1890 roku w Mszczonowie jako syn Adama Krukowskiego i Aleksandry z Rakowskich. W 1895 roku rodzina Krukowskich przeprowadziła się do Warszawy, gdzie Stefan ukończył szkołę powszechną oraz rozpoczął naukę w II Progimnazjum rosyjskim. Z pasją zaczął czytać książki popularne i naukowe opisujące życie rodziny prehistorycznej. W 1906 roku jako 16 letni pasjonat prehistorii odkrył swoje pierwsze stanowisko archeologiczne we wsi Graba, w powiecie błońskim. Stefan opuścił szkołę rosyjską i zapisał się do prywatnej - polskiej Szkoły Realnej Zdzisława Majewskiego. Rodzina Krukowskich stopniowo ubożała, a gdy stan zdrowia matki zaczął się pogarszać Stefan przerwał naukę i podjął pracę.&#13;
Stefan Krukowski badania archeologiczne rozpoczął w 1908 roku, jako bliski współpracownik naukowy profesora Erazma Majewskiego, zasłużonego prehistoryka, wykładowcy na Uniwersytecie Warszawskim. W 1914 roku Stefan Krukowski badał jaskinie pasma krakowsko – wieluńskiego, a w latach 1915-1918 prowadził prace na terenie Rosji i Kaukazu.&#13;
Po powrocie do kraju w latach 1918-1925 pracował w Oddziale Prehistorycznym Instytutu Nauk Antropologicznych Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz równolegle do 1928 roku pełnił funkcję Konserwatora Zabytków Archeologicznych na Okręg Południowo Warszawski.&#13;
W okresie międzywojennym dzięki działalności Stefana Krukowskiego odkryte zostały kopalnie odkrywkowe krzemienia czekoladowego w rejonie Łysogór, krzemienia świeciechowskiego koło Annopola i kopalnia krzemienia pasiastego w Krzemionkach Opatowskich. Pierwszej charakterystyki krzemieni czekoladowych w oparciu o artefakty dokonał Krukowski w 1920 roku. Wraz z geologiem Janem Samsonowiczem w 1921 roku przeprowadzili powierzchniowe rozpoznanie w widłach Wisły i Kamiennej, odkrywając wtórne nagromadzenia krzemieni czekoladowych. W następnym roku rozpoznali pierwsze złoża krzemienia w kamieniołomach w rejonie Iłży, w Seredzicach i Kolonii-Polany&#13;
oraz w strefach wietrzenia wapieni zawierających fragmenty krzemieni w okolicach Iłży, Wierzbicy i Orońska.&#13;
Stefan Krukowski powrócił do badań nad krzemieniem czekoladowym w Orońsku i Wierzbicy w latach 1934-1939. Wtedy stwierdził, że krzemienie czekoladowe z kopalni orońskich występują głównie w postaci płaskur o grubości od kilku do kilkunastu centymetrów i długości do kilku metrów oraz są jaśniejsze od innych w kolorze ciemnożółto brązowego. Krzemień czekoladowy z Orońska cechuje dobra łupliwość przez co był bardzo ceniony i szeroko wykorzystywany do produkcji różnego rodzaju narzędzi.&#13;
Stefan Krukowski do 1939 roku był kustoszem w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie. W okresie II Wojny Światowej przebywał w Przemyślu, Częstochowie i Warszawie. Pracował w: Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie (1945), Muzeum Archeologicznym w Krakowie (XII.1946-VI.1947), wykładał prahistorię na Uniwersytecie Jagiellońskim (rok akademicki 1948/1949). Od lipca 1951 do marca 1952 pracował w Referacie Sprawozdawczości w Zjednoczeniu Budownictwa Miejskiego w Skarżysku Kamiennej, następnie w nowopowstałym Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie i w Warszawie. W 1956 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Pod koniec lat 50-tych profesor Stefan Krukowski utworzył własną Pracownie Prehistoryczną początkowo w Skarżysku, a następnie od 1 lipca 1959 roku przy Wydziale I Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W Skarżysku- Kamiennej Krukowski&#13;
prowadził działalność naukowo-badawczą. Po tym przez wiele sezonów organizował i prowadził kampanię Rydno, gdzie szkolił początkujących prehistoryków.&#13;
Był autorem m.in. publikacji: „Prehistoria ziem polskich” (1939, reedycja 1948 wraz z Józefem Kostrzewskim, Romanem Jakimowiczem), „Krzemionki Opatowskie” (1939). W 1976 roku opublikował pracę pt. „Skam 71”, która stanowi syntezę paleolitu i mezolitu polskiego. To wybitne dzieło ukazuje nowe możliwości badawcze w tej dziedzinie. Zasłużył sobie na przydomek Wielkiego Mistrza Paleolitu. Zmarł 1 maja 1982 roku w Warszawie w wieku 92 lat. Został pochowany na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie.&#13;
Działalność badawcza i naukowa Stefana Krukowskiego związana z wydobyciem krzemienia czekoladowego w Orońsku i jego okolicach jest mało znana lokalnej społeczności i nie utrwaliła się w świadomości mieszkańców Orońska. Mamy nadzieję i pragniemy tego, by poprzez poznanie dokonań profesora Stefana Krukowskiego zacząć z rozmysłem rozpowszechnianie i promowanie orońskich zasobów, dziedzictwa i znaczenia krzemienia czekoladowego.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3813">
                <text>https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Krukowski-Stefan;3927786.html&#13;
oronsko.pl</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3814">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów,  Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3815">
                <text>1890</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="404" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2164">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/12ecf3799627ea01f9cca63865c795de.jpeg</src>
        <authentication>6cedd846b244f7472c517802d3304a96</authentication>
      </file>
      <file fileId="2165">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/feb114ccd562e39256182d06b3a69a15.jpeg</src>
        <authentication>71dd4aad1c6862af334c4c48c12f5556</authentication>
      </file>
      <file fileId="2166">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/fdbce374bde249dcbbc936f3150df717.jpg</src>
        <authentication>3bb74d286967ab1141df519718a1f157</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="10">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="22">
                  <text>Mieczysław Radwan. O Mieczysławie Radwanie, publikacje, opracowania</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="108">
                  <text>011</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3805">
                <text>dr Maria Korzec wspomina prof. Mieczysława Radwana, twórcę Muzeum AGH </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3806">
                <text>dr Maria Korzec z   Ośrodka Historii Techniki z Muzeum w Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie, wspomina prof.  Mieczysława Radwana, twórcę Muzeum AGH.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3807">
                <text> Monika Bryła Mazurkiewicz Gesta-Usługi Historyczne</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3808">
                <text>Browart- Ostrowieckie Czasopismo Kulturalne lipiec/sierpień 2011 nr. 3</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3809">
                <text>2011</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3810">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów,  Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="403" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2159">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/30ab825b79b4d01d440652d441f2716d.jpg</src>
        <authentication>a504be2bf4e012974a636fdbe448bcdc</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="8">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="20">
                  <text>Mieczysław Radwan. Działalność naukowa, publikacje</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="84">
                  <text>008</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="41">
              <name>Description</name>
              <description>Opis zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="1965">
                  <text>Mieczysław Radwan. Działalność naukowa, publikacje</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="45">
              <name>Publisher</name>
              <description>Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="1966">
                  <text>Archiwum Rodziny Radwanów</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="40">
              <name>Date</name>
              <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="1967">
                  <text>1930</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3803">
                <text>Mieczysław Radwan , Rudy, kuźnice i huty żelaza w Polsce,   Warszawa 1963</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4249">
                <text>https://fbc.pionier.net.pl/details/oai:delibra.bg.polsl.pl:24948</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4517">
                <text> Rudy, kuźnice i huty żelaza w Polsce. Wydawnictwa. Naukowo-Techniczne, Warszawa 1963, s. ¡269, ¿lustr. 146.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="402" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2083">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/e62214c5a103f9b4867d255aee7d3758.jpg</src>
        <authentication>1a19ebc6177b4da6cced612fe020372c</authentication>
      </file>
      <file fileId="2084">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/543095522973a31fc50072be4db0cfc1.png</src>
        <authentication>246dcea856c8259e8234047024f2d40d</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="10">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="22">
                  <text>Mieczysław Radwan. O Mieczysławie Radwanie, publikacje, opracowania</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="108">
                  <text>011</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3800">
                <text>Wielkie postaci ziemi ostrowieckiej: Rodzina Radwanów</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3801">
                <text>6 maja 2019 Redakcja Gazety Ostrowieckiej https://screenshots.firefox.com/dTqTvYo6jiwG73eO/www.printfriendly.com&#13;
</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3802">
                <text>Z cyklu Wielkie Postacie Ziemi Ostrowieckiej. O Radwanach w dziejach Ostrowca&#13;
&#13;
Zawiązane pół roku temu Centrum Krajoznawczo-Historyczne im. prof. Mieczysława Radwana 18 maja organizuje sesję popularnonaukową pt. „Radwanowie w dziejach Ostrowca”.&#13;
Wydarzenie ma na celu uczczenie przypadającej w bieżącym roku 130. rocznicy urodzin patrona stowarzyszenia i uroczyste zainaugurowanie działalności.&#13;
Na program sesją złoży się pięć wykładów. Ich bohaterami będą związani z Ostrowcem członkowie rodu Radwanów:&#13;
– Bronisław Radwan (1847-1931), inżynier, budowniczy kolei i mostów oraz studni artezyjskich „Radwan”, inspektor akcyzy, Dyrektor Fabryk Żelaznych i Stalowych T.A.”Skarżysko”,&#13;
– prof. Mieczysław Wincenty Radwan (1889-1968) – konstruktor, twórca i organizator Biura Technicznego Zakładów Ostrowieckich, metalurg i historyk, krajoznawca, historyk techniki, pionier badań nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim, po II wojnie światowej nauczyciel akademicki, najpierw na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, a od 1954 r. Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, założyciel Muzeum AGH,&#13;
– Mieczysław Wiktor Radwan (1888-1973), syn powstańca styczniowego Jana Radwana, sędzia i znany przez lata ostrowiecki notariusz ,&#13;
– kobiety z rodziny Radwanów, w tym: urodzona w Chmielowie Maria Eleonora z Reklewskich Radwanowa – żona Bronisława Radwana, Stanisława Zenona z Chmielnickich Radwanowa – żona Mieczysława Wincentego Radwana, córki Marii i Bronisława Radwanów: Halina Kalininowa i Józefa Wanda Boczkowska.&#13;
Wykłady wygłoszą: dr hab. Szymon Orzechowski, prof. UJK oraz dobrze znani w Ostrowcu badacze regionu: Ryszard Brociek, Agnieszka Barańska, Andrzej Broda, Monika Bryła-Mazurkiewicz&#13;
– O ile w ostatnich latach poprawiła się nieco wiedza na temat osoby prof. Mieczysława Radwana – patrona jednej z ostrowieckich ulic, to wiedza na temat jego rodziny, niezmiernie zasłużonej dla Ostrowca i regionu świętokrzyskiego jest nikła. Pragniemy zatem przypomnieć członków rodu Radwanów, którzy w Ostrowcu mieszkali, pracowali i prowadzili działalność społeczną na różnych polach. Większość treści, które chcemy przekazać podczas wykładów ma charakter unikatowy oparty na badaniach prowadzonych w oparciu o materiały źródłowe pochodzące z archiwów oraz ze zbiorów rodziny Radwanów – mówi Monika Bryła-Mazurkiewicz, prezes Centrum Krajoznawczo-Historycznego im. prof. Mieczysława Radwana, a zarazem pomysłodawca i organizator sesji.&#13;
Wydarzenie wpisuje się w cykl przedsięwzięć popularnonaukowych, które członkowie-założyciele stowarzyszenia realizują nieprzerwanie od 2008 roku pt. „Wielkie Postacie Ziemi Ostrowieckiej”.&#13;
&#13;
Szczegółowy program sesji:&#13;
11.00-11.15 Otwarcie sesji. Powitanie zaproszonych gości.&#13;
11.15-11.45 Waldemar Ryszard Brociek „Bronisław Radwan – życie i działalność”&#13;
11.45-12.15 Andrzej Broda „Mieczysław Wincenty Radwan dla ostrowieckiego przemysłu hutniczego”&#13;
12.15-12.45 dr hab. Szymon Orzechowski prof. UJK „Prof. Mieczysław Wincenty Radwan – badacz starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego”&#13;
12.45-13.15 przerwa kawowa&#13;
13.15-13.45 Agnieszka Barańska „Mieczysław Wiktor Radwan – życie i działalność”&#13;
13.45-14.15 Monika Marta Bryła-Mazurkiewicz „Kobiety domu Radwanów”&#13;
14.15-15.00 Dyskusja. Podsumowanie i zakończenie sesji.&#13;
&#13;
Sesja odbędzie się w sali konferencyjnej ODS „Malwa”, os Stawki 45. Wstęp wolny.&#13;
</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="401" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2077">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/9ba54236a8ebd1218a0b5ccc4e4d2d2b.pdf</src>
        <authentication>651481dc5875805293713ae510de8d16</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="10">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="22">
                  <text>Mieczysław Radwan. O Mieczysławie Radwanie, publikacje, opracowania</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="108">
                  <text>011</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3794">
                <text>Radwanowie Czarniecka Góra Stąporków - Informator Rajdowy</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>Tematyka opisywanego zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3795">
                <text>Przewodnik Informator Rajdowy : I.Rajd trasami projektowanego Stąporkowskiego Szlaku Górniczego. Czarniecka Góra  5 maja 2019 </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3796">
                <text>Przewodnik Informator Rajdowy : I.Rajd trasami projektowanego Stąporkowskiego Szlaku Górniczego. Czarniecka Góra  5 maja 2019.&#13;
&#13;
5 maja w okolicach Czarnieckiej Góry odbył się pierwszy rajd trasami projektowanego Stąporkowskiego Szlaku Górniczego.&#13;
Z inicjatywy Jakuba Dajczera i oraz Zarządu Stowarzyszenia Na Rzecz Rozwoju Wsi Czarniecka Góra został wydany informator rajdowy autorstwa Michała Młodawskiego. Można w nim przeczytać o obecności i działalności Radwanów w regionie.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3797">
                <text> </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3798">
                <text>Michał Młodawski,  Przewodnik Informator Rajdowy : I.Rajd trasami projektowanego Stąporkowskiego Szlaku Górniczego. Czarniecka Góra  5 maja 2019 </text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3799">
                <text>2019</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="400" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2962">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/6bcb8c88e00aa68e1d4871989f4b38cc.pdf</src>
        <authentication>3b79b2f3f89497c874316d15e43beb1f</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="28">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="1230">
                  <text>Rodzina Mieczysława Radwana. Miejsca związane z Rodziną</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="1231">
                  <text>021</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3788">
                <text>Mieczysław Radwan. Tradycje hutnicze  w Rodzinie Mieczysława Radwana. RADWANOWIE INŻYNIEROWIE - zawiadowcy wielkich pieców    fabryk kuźniczych    fabryk żelaznych  i hut&#13;
od ok. 1760 roku</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3789">
                <text>Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3790">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3791">
                <text>1760</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Informacje o prawach zawartych w zasobie lub o prawach do zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3792">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
  <item itemId="399" public="1" featured="1">
    <fileContainer>
      <file fileId="2267" order="1">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/7a9795c53e555d8e74ebd2ba91fed3b4.jpg</src>
        <authentication>97ca4936abd9a3997cfe4e3c3c0d5d1f</authentication>
      </file>
      <file fileId="2046" order="2">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/1879b981c13504998c79860e87948bf8.jpg</src>
        <authentication>bfdf979f3c326caa77fef1241d82fdba</authentication>
      </file>
      <file fileId="2048" order="3">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/233eddc2ea611ec8d5c9e6477ba50574.jpg</src>
        <authentication>06fbd6352ba6c6c58bddd0264d332e35</authentication>
      </file>
      <file fileId="2258" order="4">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/21f189f0a87cd791274f6af6777db216.jpg</src>
        <authentication>fece89b82b24c5e93e41f97f8830d400</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="1">
            <name>Dublin Core</name>
            <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
            <elementContainer>
              <element elementId="50">
                <name>Title</name>
                <description>Nazwa zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3844">
                    <text>Ludwik Teofil Radwan z żoną, wnuczką i guwernantką ok. 1905 roku</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
      <file fileId="2260" order="5">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/9d33a7bc0a25b3e5bd5b8c185ca97072.jpg</src>
        <authentication>4f68a3a8ae01d1f8966cd65680e0a350</authentication>
      </file>
      <file fileId="2262" order="6">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/f1a85673fed941aa435c2727895fb1e1.jpg</src>
        <authentication>121b04119677885ebb9dad308d90b68c</authentication>
        <elementSetContainer>
          <elementSet elementSetId="1">
            <name>Dublin Core</name>
            <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
            <elementContainer>
              <element elementId="41">
                <name>Description</name>
                <description>Opis zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3842">
                    <text>Broń Złota „Za Waleczność” lub Złoty Oręż „Za Waleczność” (ros. Золотое оружие «За храбрость») – wojskowe odznaczenie honorowe Imperium Rosyjskiego w postaci szpady lub szabli, przyznawanej za męstwo jako jeden ze stopni Orderu Świętego Jerzego. </text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
              <element elementId="50">
                <name>Title</name>
                <description>Nazwa zasobu</description>
                <elementTextContainer>
                  <elementText elementTextId="3843">
                    <text>Awers miniatury Broni Złotej "Za Waleczność" noszonej na piersi.</text>
                  </elementText>
                </elementTextContainer>
              </element>
            </elementContainer>
          </elementSet>
        </elementSetContainer>
      </file>
      <file fileId="2263" order="7">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/cfac8274412e9a3435c1b29023a779ce.jpg</src>
        <authentication>81e3682e7787aa342c7edea3efc8bd65</authentication>
      </file>
      <file fileId="2047" order="8">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/8ca0b9ce873a5c678533d3103ad14669.jpg</src>
        <authentication>db591b8ac0073972aaf43b23db0c757d</authentication>
      </file>
      <file fileId="2274">
        <src>http://www.radwan.org.pl/files/original/7a3c861ec2014de0a89771c76471291f.jpg</src>
        <authentication>847e2a031024ff34dd75241f0a1cffc8</authentication>
      </file>
    </fileContainer>
    <collection collectionId="27">
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="1">
          <name>Dublin Core</name>
          <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
          <elementContainer>
            <element elementId="50">
              <name>Title</name>
              <description>Nazwa zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="988">
                  <text>Rodzina Mieczysława Radwana. Radwanowie spokrewnieni</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="49">
              <name>Subject</name>
              <description>Tematyka opisywanego zasobu</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="989">
                  <text>Noty biograficzne spokrewnionych z Mieczysławem Radwanem  Radwanów, wyróżniających się swoją działalnością zawodową i społeczną takich jak: Wiktor Radwan, Józef Radwan, Władysław Radwan, Mieczysław Radwan ( Mieczysław Wiktor Radwan ), Helena Radwanowa, Antoni Radwan &#13;
</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
            <element elementId="43">
              <name>Identifier</name>
              <description>Jednoznaczny odnośnik do zasobu podawany w określonym kontekście</description>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="990">
                  <text>019</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </collection>
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>Nazwa zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3780">
                <text>Ludwik Radwan  ( Ludwik  Teofil Radwan )  generał artylerii -  syn Pawła Antoniego Radwana, stryjeczny stryj Mieczysława Radwana</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>Jednostka w głównej mierze odpowiedzialna za powstanie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3781">
                <text>Maria Wiktoria Radwan, Marian Sławiński, Karol Zagórski</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>Pojedyncza data lub okres związany ze zdarzeniem, mającym miejsce w cyklu istnienia zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3782">
                <text>1838</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>Zasób, z którego pochodzi opisywany zasób</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3783">
                <text>http://www.polskipetersburg.pl/images/upload/biblioteka/Polscy_studenci_na_wyzszych_uczelniach_Petersburga_Franciszek_Nowinski.pdf&#13;
www.polskipetersburg.pl/.../Polacy_na_petersburskich_uczelniach_wojskowych_&#13;
</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>Opis zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3784">
                <text>Ludwik Radwan, generał artylerii i wykładowca w  Wileńskiej Szkole Wojskowej, był synem Antoniego Pawła Radwana  zawiadowcy huty żelaznej w Cieklińsku i Miedzierza - Kawęczyn oraz w Michałowie Starachowicach, i Ludwiki Agaty Chronowskiej h. Gryf, córki Macieja i Anastazji. Urodził się w  1846 roku  w Michałowie (Starachowice- Wierzbnik). Był wnukiem Antoniego Sebastiana Radwana i Julianny Gawleńskiej.&#13;
Ludwik z  rówieśnym Bronisławem Radwanem, stryjecznym bratem, wysłani zostali „na nauki”do Petersburga prawdopodobnie przed wybuchem powstania styczniowego ( na studia wtedy przyjmowano 15- letnich chłopców jak również i wcielano do armii). Natomiast w działania powstańcze włączyli się bracia Bronisława, Władysław i Jan. &#13;
Ludwik i jego stryjeczny brat Bronisław,  dla zdobycia wykształcenia zdecydowali się na studia na uczelniach rosyjskich. Największą popularnością wśród Polaków cieszyły się studia w Instytucie Technologicznym, na drugim miejscu był Instytut Inżynierów Komunikacji w Petersburgu a podejmowaniu studiów na uczelniach rosyjskich w okresie międzypowstaniowym sprzyjały zarówno władze rosyjskie, jak i administracja Królestwa Polskiego. Część studentów znajdujących się w najgorszym położeniu była wspierana przez stypendia rządowe. &#13;
Ludwik prawdopodobnie po ukończeniu studiów  ( Instytutu Technologicznego ? ) został wcielony do armii carskiej w ramach odpracowania stypendium ( tak jak i jego stryjeczny brat Bronisław, po ukończeniu Instytutu Inżynierów Komunikacji? ) i ukończył szkołę artyleryjską,  jedną ze szkół przygotowujących pod względem teoretycznym i praktycznym oficerów. Były to oficerskie szkoły: strzelecka, kawaleryjska, artyleryjska i elektrotechniczna.  W armii carskiej Ludwik Radwan zrobił karierę w artylerii – do stopnia generała, na wojnie tureckiej w latach 1877-1878 gzie zdobył odznaczenie. Po zakończeniu kariery Ludwik był wykładowcą w Wileńskiej Szkole Junkrów Piechoty- Wileńskiej szkole Wojskowej. Ludwik Radwan był bardzo ciepło wspominany przez Mieczysława Radwana, swojego stryjecznego bratanka, którego był opiekunem w latach 1908-10, po wydaleniu Mieczysława ze szkół w Radomiu. We wspomnieniach Mieczysława, stryj Ludwik był bardzo "patriotyczny" i wspomagał wydaloną ze szkół po 1905 roku, młodzież.&#13;
Bronisław, po  latach służby w armii carskiej, wrócił do rodziny i był notowany w Klimkiewiczowie  w roku 1877.</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie zasobu</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3785">
                <text>Archiwum Rodziny Radwanów,  Maria Wiktoria Radwan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </item>
</itemContainer>
